Związek Bojowników o Wolność i Demokrację
Z Wikipedii
Związek Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD) - organizacja kombatancka utworzona 2 września 1949 roku, w wyniku narzuconego[1] zjednoczenia 11 istniejących w tym czasie, działających od 1945, organizacji kombatantów i więźniów obozów hitlerowskich. Do 1989 politycznie i organizacyjnie podporządkowany PZPR[1].
ZBoWiD zrzeszał część byłych żołnierzy z regularnych polskich formacji wojskowych, organizacji zbrojnych walczących o niepodległość Polski w okresie przed 11 listopada 1918, organizacji konspiracyjnych walczących w okresie II wojny światowej, więźniów obozów hitlerowskich, żołnierzy Wojska Polskiego oraz członków różnych ugrupowań komunistycznych, funkcjonariuszy UB i MO[1]. ZBoWiD zrzeszał także wdowy i sieroty, będące członkami rodzin pomordowanych lub poległych obywateli polskich.
Do ZBoWiD nie przyjmowano wielu kombatantów, głównie z powodów politycznych, m. in. części żołnierzy Armii Krajowej[1]. Miało to miejsce zwłaszcza do roku 1956, w okresie największego nasilenia stalinizmu w powojennej Polsce.
ZBoWiD współtworzyły następujące organizacje kombatanckie:
- Związek Dąbrowszczaków,
- Związek Weteranów Powstań Śląskich,
- Związek Weteranów Powstań Wielkopolskich,
- Związek Uczestników Walki Zbrojnej o Niepodległość i Demokrację 1939–1945,
- Związek Byłych Więźniów Politycznych,
- Związek Weteranów Walk Rewolucyjnych 1905 r.,
- Związek Żydów byłych Uczestników Walki Zbrojnej z Faszyzmem,
- Związek Obrońców Wybrzeża,
- Związek Obrońców Westerplatte,
- Związek Czerwonych Kosynierów,
- Stowarzyszenie byłych Więźniów Twierdzy Zakroczymskiej.
Spis treści |
[edytuj] Organizacja
Organizacja wewnętrzna Związku Bojowników o Wolność i Demokrację obejmowała Kongres, Zarząd Główny i Radę Naczelną na szczeblu centralnym. Na szczeblu Okręgu (obejmującego obszar województwa) władze stanowiły Zjazd Okręgu, Zarząd Okręgu i Prezydium Zarządu Okręgu, na szczeblu Oddziału (obejmującego obszar powiatu) Zjazd Powiatowy, Zarząd Oddziału Powiatowego i Prezydium Zarządu Oddziału Powiatowego. Na najniższym szczeblu organizacyjnym znajdowały się koła: terenowe (w latach 1950-1972 gromadzkie, od 1973 gminne), miejskie i zakładowe (te ostatnie zakładano na terenie większych zakładów pracy bądź instytucji takich jak spółdzielnie, zjednoczenia, Komendy Powiatowe Milicji Obywatelskiej.
Na każdym szczeblu organizacyjnym istniały ponadto Komisja Rewizyjna i Sąd Koleżeński, komisje problemowe (odznaczeniowa, weryfikacyjna, socjalno-bytowa, zdrowia, historyczna itp.) i kluby środowiskowe (skupiające kombatantów określonego środowiska np. Klub Woldenberczyków - byłych więźniów niemieckiego obozu jenieckiego Oflag II C Woldenberg, Klub b. Więźniów Dachau, Stowarzyszenie byłych Więźniów Politycznych Zamku Lubelskiego i "Pod Zegarem" w Lublinie.
Na czele ZBoWiD stanął Franciszek Jóźwiak. Od 1964 prezesem Zarządu Głównego był Mieczysław Moczar, od 1972 Stanisław Wroński, od 1980 Włodzimierz Sokorski, a od 1983 do 1990 gen. broni Józef Kamiński. Prezesami Rady Naczelnej byli kolejno: Józef Cyrankiewicz (1949-1972), Piotr Jaroszewicz (1972-1980), Mieczysław Moczar (1980-1983), prof. Henryk Jabłoński (1983-1990). W skład centralnych władz ZBoWiD (szczególnie w skład fasadowej, obradującej jedynie raz do roku Rady Naczelnej) wybieranych na kolejnych kongresach związku (1959, 1964, 1969, 1974, 1979 oraz 1985) wchodzili zawsze przedstawiciele najwyższych władz PRL, włącznie z I sekretarzem KC PZPR, premierem, przewodniczący Rady Państwa PRL, członkowie rządu i Rady Państwa, prezesi ZSL i SD, generalicja, członkowie kierownictwa MSW, a także znani kombatanci i weterani, głównie z lewicowego ruchu oporu. Wieloletnimi członkami władz ZBoWiD byli m. in.: marszałek Polski Michał Żymierski (od 1974 honorowy prezes Zarządu Głównego, od 1985 honorowy prezes Rady Naczelnej), Edward Gierek, Władysław Gomułka (członek Rady Naczelnej aż do śmierci w 1982 r.), marszałek Polski Marian Spychalski (członek Rady Naczelnej aż do śmierci w 1980 r.), gen. Wojciech Jaruzelski, Ignacy Loga - Sowiński (wiceprezes Rady Naczelnej aż do 1990 r.), Eugeniusz Szyr (wiceprezes Rady Naczelnej aż do 1990 r.), gen. Franciszek Skibiński, gen. Franciszek Księżarczyk, gen. Jan Mazurkiewicz, gen. Czesław Kiszczak, gen. Józef Baryła, Henryk Szafrański, gen. Mirosław Milewski, Jadwiga Łokkaj, Lucjan Motyka, gen. Mieczysław Grudzień (wiceprezes Rady Naczelnej 1974-1990). Rada Naczelna liczyła zazwyczaj ok 400-500 członków, a Zarząd Główny ok 100 członków.
[edytuj] Działalność
Do głównych zadań ZBoWiD, należało potwierdzanie i weryfikowanie uprawnień kombatanckich oraz uprawnionych do nich członków rodzin. Związek realizował te cele na podstawie uprawnień przyznanych przez władze państwowe. Udzielano także wsparcia materialnego lub realizowano różnego rodzaju formy opieki nad kombatantami i ich rodzinami, oraz rodzinami pomordowanych lub poległych. ZBoWiD prowadził także działalność w zakresie gromadzenia archiwaliów dotyczących walk z Niemcami w okresie okupacji niemieckiej (1939-1945) i likwidacji struktur podziemia niepodległościowego w Polsce w okresie 1944-1956[1] (w zakresie wytycznych wyznaczonych przez władze komunistyczne). Cyklicznie był organizatorem obchodów ważnych rocznic oraz uczestniczył w budowie pomników upamiętniających działalność kombatancką i martyrologię.Organem prasowym ZBOWiD-u był tygodnik "Za Wolność i Lud".
[edytuj] Zmiany organizacyjne po 1990
W 1990 ZBoWiD przekształcono w Związek Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych. Pierwszym prezesem Związku był (do 1999 r.) gen. broni Józef Kamiński. Na czele związku stał Zarząd Główny. Nie powoływano już Rady Naczelnej.
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Nowa Encyklopedia Powszechna PWN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 2004, ISBN 83-0114-179-4 (tom 8)
- August Grabski, Żydowski ruch kombatancki w Polsce w latach 1944-1949, Warszawa, 2002, ISBN 83-8854-217-6
| Koniec wojny gazowej? Czesi: Jest porozumienie! |
|
Czeskie przewodnictwo w UE poinformowało w czwartek wieczorem, że jest porozumienie z Rosją ws. rozmieszczenia misji unijnych obserwatorów, którzy mają monitorować przepływ rosyjskiego gazu przez Ukrainę do Unii Europejskiej.
|
| Radom: Pożar kamienicy, mieszkańcy na mrozie |
|
W czwartek wieczorem zapaliła się dwukondygnacyjna kamienica w centrum Radomia. Prawdopodobnie przyczyną pożaru był wybuch butli gazowej. Ewakuowano kilkanaście osób.
|
| Prezydent Kaczyński twardy, a nie miękki |
|
Prezydent Lech Kaczyński przybył w czwartek wieczorem do czeskiej Pragi. W planie kilkugodzinnej wizyty są rozmowy z prezydentem Vaclavem Klausem i premierem Mirkiem Topolankiem. Jednym z głównych tematów rozmów będzie sprawa kryzysu gazowego.
|
| Przerażająca relacja Czerwonego Krzyża z Gazy |
|
W niezwykle ostrych słowach Międzynarodowy Czerwony Krzyż upomniał Izrael za uniemożliwianie lub utrudnianie karetkom pogotowia wywożenia rannych z terenów walk w Strefie Gazy.
|
| Chiny już nie chcą pożyczać pieniędzy Ameryce |
|
Chiny zaczynają ograniczać pożyczanie pieniędzy USA w postaci wykupywania amerykańskich obligacji skarbowych - pisze czwartkowy "New York Times". Na krótką metę może to być bolesne dla zadłużonych i pogrążonych w recesji Stanów Zjednoczonych.
|